---
title: "Syrop i sok z podbiału"
permalink: "https://ziolowawyspa.pl/syrop-i-sok-z-podbialu/"
modified: "2026-07-08T12:24:54+00:00"
---
# Syrop i sok z podbiału
Już się pojawił – podbiał – pierwsze zioło na kaszel. Zioło doskonałe, bo ogólnie dostępne, rośnie na miedzach, nieużytkach, wysypiskach. Każdy zna drobne, żółte kwiatuszki, które plamią ręce, gdy chcemy zrobić z nich bukiecik.
[](https://ziolowawyspa.pl/wp-content/uploads/2014/03/Tussilago_farfara_-_Kohler–s_Medizinal-Pflanzen-142.jpg)WikipediaWykorzystajmy czas podbiału i nawet, jeśli nie jesteśmy chorzy i nie planujemy tacy być, zerwijmy go wraz z łodyżkami, by ususzyć na ewentualną przyszłość. Pamiętajmy, że wartości lecznicze ziół utrzymują się przez rok – a nuż w tym czasie przyda nam się coś, co sprawi, że nasz kaszel będzie lżejszy. Pamiętam, jak moja koleżanka przeniosła się z małymi dziećmi na wieś, w góry. Synek bardzo jej chorował i gdy żaden syrop nie pomagał w osłabieniu kaszlu, sąsiadka poradziła jej, by zerwała podbiał, zagotowała i podała dziecku w postaci osłodzonego napoju. Koleżanka była zaszokowana tym, jak szybko dziecko uporało się z kaszlem.
#### Co ma takie działanie w podbiale?
Otóż przede wszystkim o wpływie na kaszel decyduje śluz – to on otacza błony śluzowe jamy ustnej i gardła oraz rozrzedza zalegającą wydzielinę, dzięki czemu ułatwia kaszel. Liść podbiału zawiera aż 10% śluzu! Oprócz tego garbniki, które działają bakteriobójczo. Kwiaty mają mniejsze ilości tych związków, ale więcej flawonoidów. Podbiał stosowano już w starożytności, także na kaszel. Ciekawostką jest to, że odwar z podbiału można stosować też zewnętrznie w formie okładów w stanach zapalnych skóry, stłuczeniach a także jako środek kosmetyczny w przypadku tłustej skóry.
#### Jak zbierać i suszyć?
Zioła zbieramy do suszenia, gdy obeschnie rosa. Oczywiście nie zbieramy ziół , które rosną przy drodze. Wykorzystujemy nasze wyjazdy za miasto, spacery po lesie, łąkach. W przypadku podbiału lecznicze są kwiaty, liście i łodyżki. Należy tylko pamiętać, że liście pojawiają się później niż kwiatki z łodyżkami, charakteryzuje je biały nalot od spodu. Kwiaty mają mniej śluzu, ale więcej flawonoidów, które zadziałają rozkurczowo. Zerwany materiał roślinny rozkładamy na papierze, bawełnie i suszymy w cieniu. W ciągu dnia przekładamy roślinki na drugą stronę, by nie zaczęły pleśnieć ze strony, która dotyka podłoża. Po 2-3 dniach zioła powinny być dobrze ususzone. [](https://ziolowawyspa.pl/wp-content/uploads/2014/03/SAM_3848.jpg)Możemy też suszyć w piekarniku z uchylonymi drzwiczkami, w temperaturze 40-50 st. C – trwa to krócej. Ususzone zioła przekładamy do papierowej torebki – np po cukrze i podpisujemy nasz zbiór. Co nam się jeszcze przyda? Na pewno pamięć o tym, że mamy ususzone lekarstwo na kaszel. Mnie się to zdarza, ostatnio kupiłam rozmaryn, podczas gdy w pięknie podpisanej torebce znalazłam ususzony rozmaryn. Tak niektórzy mają, ja też.
#### Jak wykonać napar z podbiału?
2-3 łyżki rozdrobnionych kwiatów lub liści zalać 400 ml wrzątku, potrzymać na malutkim gazie 5 minut, przykryć na co najmniej 20 minut i już możemy popijać przez cały dzień między posiłkami, by nawilżyć gardło i rozrzedzić wydzielinę. Takim naparem można również zrobić maseczkę na twarz (zwilżyć ligninę i przyłożyć na skórę) lub chore miejsca na skórze.
Podbiał oprócz nawilżania śluzówki gardła i działania przeciwkaszlowego dobrze wpływa też na wentylację płuc, czyli oddycha nam się lżej. Dawniej palono łodyżki podbiału w przypadku astmy. Podbiał dobrze jest połączyć z tymiankiem.
#### Syrop podbiałowy
1\. Zbierz kwiaty i łodyżki podbiału, wypłucz, osusz, drobno pokrój, zwilż alkoholem, odstaw na 30 minut w zamkniętym słoiczku. Zmierz pojemność ziół. Jeśli uzyskałeś 200 ml rozdrobnionych, lekko ubitych ziół, to zagotuj 1 szklankę wody, wrzuć podbiał na wrzątek, przykryj i odstaw do następnego dnia albo na kilka godzin. To czas dla ziół na spokojne oddawanie związków śluzowych.
2\. Zioła przecedź, masę roślinną mocno wyciśnij. Zmierz pojemność uzyskanego wywaru i wsyp do niego:
- w proporcji 1:1 cukru – jeśli chcesz uzyskać syrop, który przechowasz bez pasteryzacji
- w proporcji 1:10, gdzie 1 oznacza ilość cukru lub dodaj cukru tylko do lekkiego uczucia słodkości
Osobiście wolę pasteryzować, moje syropy zawsze dobrze się przechowują bez dużej ilości cukru. W momencie, gdy jest potrzebny syrop, otwórz słoik i dodaj do niego mocny napar z tymianku – jeśli masz świeży, wzmocni to działanie syropu na kaszel. Możesz też zrobić syrop z liści, w czasie, gdy jest już dostępny tymianek.
Ponieważ zrobiłam syrop mocno stężony, to można go popijać po około 10 ml. Jeśli zakonserwujesz syrop zrobiony z 2 łyżek podbiału na szklankę wody, to będziesz pić po 1/3 szklanki, w przypadku osoby dorosłej, w przypadku dziecka po 1/5 , 1/4 szklanki – kilka razy dziennie.
#### Wzmocnienie działania powlekającego
Jeśli cierpisz na wyschniętą śluzówkę gardła i to ci dokucza najbardziej, wzmocnij działanie powlekające śluzów poprzez dodanie do naparu ziół takich , jak korzeń prawoślazu, nasiona lnu, liście babki lancetowatej. Taki napar będzie również doskonały dla gardła palacza.
#### Sok z podbiału
Możesz też zrobić mocno skoncentrowany sok z podbiału i go zamrozić. Zebrane kwiaty z łodyżkami zmiksuj blenderem lub w termomixie, mikserze. Wyciąg masę roślinną i skrop alkoholem 40%, wymieszaj. Na 200 ml ziół użyj 2-3 łyżki alkoholu. Odstaw w zamkniętym słoiczku na godzinę w ciemne, ciepłe miejsce. Wlej do słoiczka tyle wody, ile przyjmie masa. Zakręć słoik i odstaw na 12 godzin. Wyciśnij w gazie masę roślinną, uzyskany sok zamroź w kostkach do lodu. Gdy kostki się zamrożą, przełóż je do woreczka, zawiąż. Takie kostki możesz sobie dorzucać do naparu ziołowego na kaszel – np tymiankowego. 1 kostka na 300-400 ml naparu – jest to porcja na cały dzień, którą popijasz po pół szklanki.
Zamrożone kostki soku z podbiałuOsobiście najbardziej lubię ten sposób uzyskiwania wartości leczniczych z podbiału, każdy półprodukt jest wg mnie lepszy, bo ma szerszy zakres zastosowania, chociażby do użycia na trudno gojącą się ranę, wystarczy że rozmrozisz kostkę i namoczysz nią gazę, którą przyłóż na problematyczne miejsce.
Jedna uwaga! Wywarem z podbiału można leczyć się maksymalnie 6 tygodni w ciągu roku, gdyż zawiera śladowe ilości alkaloidów. Nie należy go łączyć z ziołami, które również zawierają alkaloidy – żywokostem, żmijowcem, miodunką.
#### Odrobina historii
Paracelsus, św Hildegarda, Hipokrates uznawali podbiał jako lek na kaszel i problemy ze skórą. W medycynie ludowej używano także kłącza. Palono też wysuszone łodyżki podbiału jako środek rozluźniający. Na początku XX w znany był już skład podbiału:
> Gorzknik wyciągowy, żelazisto-zieleniejący garbnik, śluz, siarka, wapń. Działa rozmiękczająco, wydala flegmę, pędzi poty, pobudza. Herbata z liści lub też z liści i kwiatogłówek razem – 20-30 g na litr wody – jest doskonała od kaszlu i zaflegmienia, kataru płucnego i przewłocznych nieżytów wszelkich błon śluzowych. Zapobiegawczo działa przeciw gruźlicy, dając chorym ulgę. Zewnętrznie używa się liści do chłodzących okładów na otwarte wrzody, różę na twarzy.
>
> Sok liści goi obrzmienia zołzowate. Można też przeciw zołzom pić herbatę
August Czarnowski: Zielnik lekarski, 1905 r
Przeciw zołzom? – to chyba lek dla panów?
Herbatki wspomagające wytrzymanie z zołzą całego dnia – hit sezonu.
A poważnie – kto dzisiaj zna znaczenie słowa “zołza” z początku XX w?
Pierwiosnek, również zioło na kaszel###### Bibliografia:
###### [klik](http://www.panacea.pl/articles.php?id=159)
###### A. Ożarowski: Rośliny lecznicze